डाकिया डाक लाया’चा काळ बदलला; आता डाकिया पार्सल न्यायला घरी येणार!

नवयुग पालघर

****डाकिया डाक लाया’चा काळ बदलला; आता डाकिया पार्सल न्यायला घरी येणार!****

**सायकलवरून पत्रे वाटणाऱ्या डाकियापासून घरपोच पार्सल संकलनापर्यंत; पालघर डाक विभागाची आधुनिक सेवेकडे वाटचाल

पालघर : ‘डाकिया डाक लाया, खुशी का पयाम लाया…’ १९७७ मधील पलकों की छाँव में या चित्रपटातील हे गाणे आजही अनेकांच्या स्मरणात आहे. हातात पत्रांचा गठ्ठा, सायकलची घंटी आणि आपल्या माणसांचा निरोप घेऊन दारात येणारा डाकिया ही एका काळाची ओळख होती. त्या काळात डाकियाची वाट पाहिली जायची ती पत्रासाठी, मनीऑर्डरसाठी आणि दूरदेशी असलेल्या आप्तेष्टांच्या खुशालीसाठी.

पण काळ बदलला, संवादाची साधने बदलली आणि डाक विभागाच्या सेवाही बदलल्या. आता पालघरमध्ये डाकिया केवळ पत्र किंवा पार्सल पोहोचविण्यापुरता मर्यादित नाही; तर ग्राहकांचे पार्सल घेण्यासाठी त्यांच्या घरी, कार्यालयात किंवा दुकानातही येऊ शकतो. भारतीय डाक विभागाच्या पालघर विभागाने सुरू केलेली ‘पार्सल पिकअप’ सेवा या बदलाची साक्ष देते.

आणि यंदाच्या दिवाळीत याच डाकसेवेच्या माध्यमातून घरच्या फराळाचा गोडवा सातासमुद्रापार पोहोचविण्याची संधीही नागरिकांना मिळणार आहे. परदेशात राहणाऱ्या मुलांना, भावंडांना, मित्रांना किंवा नातेवाईकांना फराळ आणि भेटवस्तू पाठविण्यासाठी नागरिकांना देशांतर्गत तसेच आंतरराष्ट्रीय पार्सल सेवेचा लाभ घेता येणार आहे.

 ‘डाकिया डाक लाया’पासून ‘डाकिया पार्सल न्यायला आला’पर्यंतचा हा प्रवास केवळ सेवेतील बदल नाही, तर लोकांच्या गरजांनुसार बदलणाऱ्या सार्वजनिक व्यवस्थेची कहाणी म्हणता येईल .

*दिवाळीचा गोडवा सातासमुद्रापार!*

दिवाळी म्हणजे आनंद, आपुलकी आणि नात्यांमधील गोडवा जपण्याचा सण. नोकरी, व्यवसाय किंवा शिक्षणानिमित्त परदेशात राहणाऱ्या आप्तेष्टांना घरच्या हातचा फराळ पाठविण्याची इच्छा अनेकांना असते. चकली, करंजी, लाडू, चिवडा किंवा एखादी खास भेटवस्तू यांतून घराची आठवण आणि मायेची ऊब पोहोचविण्याचा प्रयत्न केला जातो. हीच भावना लक्षात घेऊन भारतीय डाक विभागाच्या पालघर विभागाने दिवाळीनिमित्त देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय पार्सल सेवेचा लाभ घेण्याचे आवाहन केले आहे.

पालघर विभागातील नागरिकांना आपल्या जवळच्या पोस्ट ऑफिसमध्ये जाऊन पार्सल बुक करता येणार आहे. डाक विभागाच्या विस्तृत सेवा नेटवर्कमुळे देशातील विविध भागांसह परदेशात राहणाऱ्या नातेवाईकांपर्यंतही भेटवस्तू पाठविण्याची सुविधा उपलब्ध आहे.

मात्र, आंतरराष्ट्रीय पार्सलमधून खाद्यपदार्थ किंवा मिठाई पाठविताना संबंधित देशांचे आयात नियम, सीमाशुल्कविषयक तरतुदी आणि प्रतिबंधित वस्तूंबाबतचे नियम पाळणे आवश्यक आहे. त्यामुळे पार्सल बुक करण्यापूर्वी संबंधित वस्तू पाठविण्यास परवानगी आहे का, याची पोस्ट ऑफिसमध्ये खात्री करून घेणे गरजेचे आहे.

*पोस्ट ऑफिसमध्ये जाण्याचीही गरज नाही!*

भारतीय डाक विभागाने ग्राहकांच्या सोयीसाठी १६ जुलै २०२६ पासून ‘पार्सल पिकअप’ ही सुविधा सुरू केली आहे. या सेवेमुळे पार्सल पाठविण्यासाठी ग्राहकांना पोस्ट ऑफिसमध्ये जाण्याची आवश्यकता नाही. केवळ एका फोन कॉलवर डाक कर्मचारी ग्राहकांच्या घरी, कार्यालयात किंवा दुकानात येऊन पार्सल संकलित करू शकतात.

देशांतर्गत तसेच आंतरराष्ट्रीय पार्सल पाठविण्यासाठी ही सुविधा उपलब्ध आहे. विशेषतः वेळेअभावी पोस्ट ऑफिसमध्ये जाणे शक्य नसलेल्या नागरिकांसाठी, व्यापाऱ्यांसाठी आणि उद्योजकांसाठी ही सेवा उपयुक्त ठरू शकते. पार्सल पाठविण्याची प्रक्रिया अधिक सोयीची करणे, ग्राहकांचा वेळ आणि श्रम वाचविणे, तसेच डाकसेवा अधिक सुलभ करणे हा या सुविधेमागील उद्देश आहे.

*सहा टपाल कार्यालयांत पॅकेजिंगची सुविधा*

पार्सल सुरक्षितपणे पाठविण्यासाठी पालघर मुख्य टपाल कार्यालय, मीरा रोड, वसई रोड, विरार, भाईंदर आणि वाडा टपाल कार्यालयांमध्ये नाममात्र शुल्कात पॅकेजिंगची सुविधाही उपलब्ध करून देण्यात आली आहे. त्यामुळे पार्सल पाठविताना आवश्यक पॅकेजिंगसाठी ग्राहकांना मदत मिळू शकते.

पार्सल पिकअप सेवेसाठी संपर्क क्रमांक : ७३९१० ६१८८५

*ग्राहकाभिमुख सेवेला प्राधान्य*

पालघर विभागाचे अधीक्षक भरत पगार यांनी डाक विभाग ग्राहकांच्या बदलत्या गरजा लक्षात घेऊन आधुनिक आणि ग्राहकाभिमुख सेवा उपलब्ध करून देत असल्याचे सांगितले. ग्राहकांचे समाधान ही विभागाची प्राथमिकता असून, पालघरमधील नागरिक, व्यापारी आणि उद्योजकांनी या सुविधांचा जास्तीत जास्त लाभ घ्यावा, असे आवाहन त्यांनी केले.

पार्सल पिकअप सेवेबरोबरच दिवाळीच्या निमित्ताने देशांतर्गत आणि आंतरराष्ट्रीय पार्सल पाठविण्याची सुविधा नागरिकांसाठी उपलब्ध आहे. अधिक माहितीसाठी नागरिकांनी जवळच्या पोस्ट ऑफिसशी संपर्क साधावा, असे डाक विभागाच्या वतीने सांगण्यात आले आहे.

पत्रांच्या आठवणींपासून आधुनिक डाकसेवेपर्यंत

एकेकाळी दूरदेशी असलेल्या प्रिय व्यक्तीचे पत्र हातात पडणे, त्यावरील अक्षरांतून त्यांच्या भावना अनुभवणे आणि डाकियाच्या आगमनाची आतुरतेने वाट पाहणे, हे दैनंदिन जीवनातील आनंदाचे क्षण होते. आज मोबाईल, ई-मेल आणि संदेशवहनाच्या आधुनिक साधनांमुळे संवादाचे स्वरूप बदलले आहे. मात्र, वस्तू आणि भेटवस्तू प्रत्यक्ष पाठविण्याची गरज कायम आहे.

याच गरजेनुसार भारतीय डाक विभागाने पार्सल संकलन, पॅकेजिंग आणि देश-विदेशात पार्सल पाठविण्याच्या सुविधांवर भर दिला आहे. दिवाळीच्या काळात या सेवांना विशेष महत्त्व प्राप्त होते. कारण पार्सलमध्ये केवळ वस्तू नसते, तर त्यासोबत घरची आठवण, नात्यांमधील जिव्हाळा आणि सणाचा आनंदही प्रवास करत असतो.

‘डाकिया डाक लाया’ या गाण्यातून आठवणीत राहिलेला डाकिया आज बदलत्या काळानुसार नव्या भूमिकेत दिसत आहे. पूर्वी तो आपल्या दारात संदेश घेऊन येत होता; आता आपल्या प्रियजनांसाठी पाठवायचे पार्सल घेण्यासाठीही दारात येऊ शकतो. डाकियाचा हा बदलता प्रवास म्हणजे परंपरा जपत आधुनिकतेकडे वाटचाल करणाऱ्या भारतीय डाकसेवेची नवी ओळख म्हणून सांगता येईल !