पालघरला दुष्काळी जिल्हा जाहीर करा; **खासदार डॉ. हेमंत सवरा, आमदार विलास तरे, माजी आमदार राजेश पाटील आणि कुणबी सेनेची एकत्रित मागणी

नवयुग पालघर

****पालघरला दुष्काळी जिल्हा जाहीर करा; फेरसर्वेक्षण करून शेतकऱ्यांना तातडीने दिलासा द्या****

**खासदार डॉ. हेमंत सवरा, आमदार विलास तरे, माजी आमदार राजेश पाटील आणि कुणबी सेनेची एकत्रित मागणी**

पालघर : यंदाच्या खरीप हंगामात पावसाचे असमान वितरण, सुरुवातीला झालेली अतिवृष्टी आणि त्यानंतर पिकांच्या वाढीच्या महत्त्वाच्या काळात पडलेली दीर्घ उघडीप यामुळे पालघर जिल्ह्यातील शेतकरी गंभीर आर्थिक संकटात सापडला आहे. भातासह नागली, वरी, ज्वारी, उडीद, तीळ आदी पिकांवर परिणाम झाला असून अनेक भागांत शेतीचे नुकसान झाले आहे. त्यामुळे पालघर जिल्ह्यातील सद्यस्थितीची तातडीने प्रत्यक्ष पाहणी करून आठही तालुक्यांचे फेरसर्वेक्षण करावे आणि पालघरचा दुष्काळग्रस्त जिल्ह्यांच्या यादीत समावेश करावा, अशी मागणी खासदार डॉ. हेमंत सवरा, बोईसरचे आमदार विलास तरे, माजी आमदार राजेश रघुनाथ पाटील आणि कुणबी सेना यांनी स्वतंत्रपणे केली आहे.

दुष्काळ जाहीर करण्याच्या मागणीचा मुख्य आधार म्हणजे केवळ जिल्ह्यातील एकूण पर्जन्यमानाची आकडेवारी न पाहता पावसाचे वितरण, पावसातील खंड, पीकवाढीच्या काळातील उपलब्ध ओलावा, प्रत्यक्ष पीकस्थिती आणि शेतकऱ्यांचे झालेले नुकसान यांचा वस्तुनिष्ठ विचार करावा, हा आहे. याच आधारावर पालघर जिल्ह्याचे फेरसर्वेक्षण करून प्रत्यक्ष परिस्थितीच्या आधारे निर्णय घ्यावा, अशी मागणी करण्यात आली आहे.

*पावसाच्या अनियमिततेचा पिकांना फटका₹

यंदा पावसाचे आगमन उशिरा झाल्याने भात लागवडीला विलंब झाला. त्यानंतर जुलैमध्ये काही भागांत मोठ्या प्रमाणावर पाऊस झाला; मात्र ऑगस्ट आणि सप्टेंबरमध्ये अनेक तालुक्यांत पावसाने दीर्घ उघडीप घेतली. त्यामुळे पर्जन्यमानाची एकूण आकडेवारी समाधानकारक दिसत असली, तरी प्रत्यक्ष शेतातील परिस्थिती वेगळी असल्याचे लोकप्रतिनिधींनी निदर्शनास आणून दिले आहे.

भात पीक सध्या दाणा भरण्याच्या महत्त्वाच्या अवस्थेत असताना आवश्यक पाऊस न झाल्याने जमिनीतील ओलावा कमी झाला आहे. अनेक भागांत भात पिकावर परिणाम होऊन उत्पादनात घट होण्याची शक्यता निर्माण झाली आहे. वर्षभराच्या मेहनतीनंतर हातातोंडाशी आलेले पीक पावसाच्या खंडामुळे धोक्यात आल्याने शेतकऱ्यांमध्ये चिंतेचे वातावरण आहे.

*आठही तालुक्यांचे फेरसर्वेक्षणाची मागणी*

पालघर, वसई, डहाणू, तलासरी, विक्रमगड, जव्हार, मोखाडा आणि वाडा या आठही तालुक्यांचे गावनिहाय फेरसर्वेक्षण करण्याची मागणी आमदार विलास तरे यांनी केली आहे. कृषी, महसूल तसेच मदत व पुनर्वसन विभागाच्या संयुक्त पथकाने प्रत्यक्ष शेतावर जाऊन पीकस्थिती आणि नुकसानीची पाहणी करावी, अशी मागणी त्यांनी केली आहे.

फेरसर्वेक्षण करताना गावनिहाय पंचनामे करून जीपीएस आधारित नोंदी आणि छायाचित्रांसह नुकसानीची अधिकृत नोंद करावी, तसेच प्रत्यक्ष पीक किती वाचले आणि किती नुकसान झाले याचे वस्तुनिष्ठ मूल्यमापन करावे, असेही त्यांनी म्हटले आहे.

आमदार तरे यांनी मदत व पुनर्वसन मंत्री मकरंदआबा जाधव पाटील, कृषी मंत्री दत्तात्रय भरणे आणि महसूल मंत्री चंद्रशेखर बावनकुळे यांची भेट घेऊन लेखी निवेदन साद केले आहे. २५ सप्टेंबर २०२६ रोजीच्या शासन निर्णयानुसार राज्यातील २६५ तालुक्यांचा ‘ट्रिगर-१’ अंतर्गत समावेश झाला असताना पालघर जिल्ह्यातील एकाही तालुक्याचा समावेश झालेला नाही, याकडेही त्यांनी लक्ष वेधले आहे.

*खासदार सवरांची मुख्यमंत्र्यांकडे मागणी*

खासदार डॉ. हेमंत सवरा यांनी २९ सप्टेंबर रोजी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस यांची भेट घेऊन पालघर जिल्ह्यातील खरीप हंगामाची परिस्थिती त्यांच्या निदर्शनास आणून दिली. राज्यातील ३४ जिल्ह्यांमध्ये दुष्काळ जाहीर करण्यात आला असताना पालघर आणि ठाणे जिल्ह्यांचा त्यात समावेश झालेला नाही. मात्र, केवळ एकूण पर्जन्यमानाच्या आकडेवारीवर निर्णय न घेता पावसाचे वितरण, पिकांची सद्यस्थिती आणि पावसातील उघडीप यांचा विचार करणे आवश्यक असल्याचे त्यांनी मुख्यमंत्र्यांना दिलेल्या पत्रात नमूद केले आहे.

जुलैमध्ये झालेल्या मोठ्या पावसामुळे जिल्ह्याचे एकूण पर्जन्यमान सरासरीपेक्षा अधिक दिसत असले, तरी ऑगस्ट आणि सप्टेंबरमध्ये अनेक ठिकाणी अत्यल्प पाऊस झाला. त्यामुळे या कालावधीतील पिकांवरील प्रत्यक्ष परिणामाचा पुन्हा आढावा घेऊन पालघरचा दुष्काळग्रस्त जिल्ह्यांमध्ये समावेश करावा, अशी मागणी त्यांनी केली आहे.

*माजी आमदार राजेश पाटील यांची प्रत्यक्ष पाहणीची मागणी*

माजी आमदार राजेश रघुनाथ पाटील यांनीही पालघर जिल्ह्यातील दुष्काळजन्य परिस्थितीची तातडीने पाहणी करून शासनाकडे प्रस्ताव सादर करण्याची मागणी जिल्हाधिकारी इंदूराणी जाखड यांच्याकडे केली आहे.

जिल्ह्यात मागील ३० ते ३५ दिवसांपासून पावसाने दडी मारल्याने भात पिकाला मोठा फटका बसण्याची शक्यता असल्याचे त्यांनी म्हटले आहे. पर्जन्यमानातील तूट, उपलब्ध जलसाठे, भात व इतर पिकांची परिस्थिती आणि पावसातील खंड यांचा सर्वंकष आढावा घेऊन वस्तुनिष्ठ पंचनामे व अहवाल तयार करावा, अशी मागणी त्यांनी केली आहे.

दुष्काळजन्य परिस्थिती लक्षात घेऊन शेतकऱ्यांना पीक नुकसानभरपाई, कृषी निविष्ठा मदत, पाणी उपलब्धता, पिण्याच्या पाण्याची व्यवस्था, जनावरांसाठी चारा व पाणी, तसेच आवश्यक शासकीय सवलती तातडीने उपलब्ध करून द्याव्यात, असेही त्यांनी नमूद केले आहे.

*अतिवृष्टीनेही शेतीचे नुकसान; कुणबी सेनेची विशेष आर्थिक पॅकेजची मागणी*

दरम्यान, पावसाच्या खंडाबरोबरच अतिवृष्टीमुळे झालेल्या नुकसानीकडे कुणबी सेनेने लक्ष वेधले आहे. कुणबी सेना पालघर जिल्हाध्यक्ष अविनाश पाटील यांच्या नेतृत्वाखाली जिल्हाधिकाऱ्यांना निवेदन देऊन जिल्ह्यातील बाधित भागांचे तातडीने पंचनामे करण्याची मागणी करण्यात आली आहे.

डहाणू, तलासरी, पालघर, वाडा, विक्रमगड, जव्हार, मोखाडा आणि वसई या तालुक्यांत अतिवृष्टीमुळे ओहळ, नाले व नद्यांना पूर आल्याने काही ठिकाणी बांध फुटले. पाण्याच्या लोंढ्यामुळे शेतांमध्ये दगड, रेती आणि गाळ साचून शेतीचे मोठे नुकसान झाले. काही शेतजमिनी शेतीयोग्य राहिल्या नसल्याचे कुणबी सेनेने म्हटले आहे.

उशिरा सुरू झालेल्या पावसामुळे शेतकऱ्यांनी कर्ज काढून केलेली भात पेरणी अतिवृष्टीत वाहून गेल्याने काही शेतकऱ्यांना दुबार पेरणीची संधीही मिळाली नाही. त्यामुळे आधी अतिवृष्टी आणि त्यानंतर पावसाच्या खंडामुळे शेतकऱ्यांवर दुहेरी संकट ओढवले आहे.

*घरे, पशुपालन आणि शेतीपूरक व्यवसायांचेही नुकसान*

अनेक गावांमध्ये घरांमध्ये पाणी शिरल्याने धान्य, अन्नसाठा, घरगुती साहित्य आणि विद्युत उपकरणांचे नुकसान झाले आहे. पोल्ट्री फार्म, गाय-म्हशींचे गोठे, पशुखाद्य, चारा आणि शेतीपूरक साधनसामग्रीचेही नुकसान झाल्याचे कुणबी सेनेने निवेदनात म्हटले आहे.

तांदुळवाडी किल्ल्याच्या पायथ्याशी असलेल्या लालठाणे गावात भूस्खलनामुळे मोठ्या प्रमाणावर शेतजमिनीचे नुकसान झाले असून दोन विहिरी पूर्णपणे गाडल्या गेल्याची बाबही प्रशासनाच्या निदर्शनास आणून देण्यात आली आहे.

*मुंबई-बडोदा द्रुतगती महामार्गावरील अंडरपासचा प्रश्न*

मुंबई-बडोदा द्रुतगती महामार्गामुळे निर्माण झालेल्या समस्यांकडेही कुणबी सेनेने लक्ष वेधले आहे. शेतकऱ्यांच्या ये-जा करण्यासाठी बांधलेल्या अनेक अंडरपासमध्ये पावसाचे पाणी साचल्याने शेतकऱ्यांना अनेक दिवस शेतात जाता आले नाही. ट्रॅक्टर, नांगर, रोटाव्हेटर आणि इतर शेती अवजारे शेतात नेता न आल्याने मशागत व पेरणीच्या कामावर परिणाम झाला.

रावते, बोरशेती, किराट, नागझरी, निहे, लोवरे, धुकटन, बहाडोली, साखरे, नावजे, गिराळे आणि पारगाव यांसह अनेक गावांतील शेतकरी या समस्येमुळे बाधित झाल्याचे कुणबी सेनेने म्हटले आहे.

*विशेष आर्थिक पॅकेजची मागणी*

कुणबी सेनेने बाधित भागांचे तातडीने पंचनामे करण्याबरोबरच शेती, घरे, पशुपालन आणि पोल्ट्री व्यवसायाच्या नुकसानीची भरपाई, दगड-गाळ हटविण्यासाठी विशेष अनुदान, मोफत बियाणे व कृषी साहित्य, फुटलेल्या बांधांची दुरुस्ती आणि मुंबई-बडोदा द्रुतगती महामार्गावरील अंडरपासमध्ये पाणी साचण्याची समस्या कायमस्वरूपी सोडविण्याची मागणी केली आहे.

याशिवाय जिल्ह्यासाठी विशेष आर्थिक पॅकेज जाहीर करून बाधित शेतकरी, पशुपालक आणि नागरिकांना तातडीने मदत द्यावी, अशी मागणी कुणबी सेनेचे जिल्हाध्यक्ष अविनाश पाटील यांनी केली आहे. मागण्यांवर तातडीने कार्यवाही न झाल्यास शेतकऱ्यांना सोबत घेऊन लोकशाही मार्गाने तीव्र आंदोलन छेडण्याचा इशाराही त्यांनी दिला आहे.

*एकत्रित मागणीला आता प्रशासनाच्या निर्णयाची प्रतीक्षा*

पावसाच्या खंडामुळे निर्माण झालेली दुष्काळजन्य परिस्थिती आणि अतिवृष्टीमुळे झालेले नुकसान, अशा दोन्ही बाजूंनी पालघरच्या शेतकऱ्यांपुढे यंदा संकट उभे राहिले आहे. त्यामुळे जिल्ह्याचे फेरसर्वेक्षण, गावनिहाय वस्तुनिष्ठ पंचनामे, प्रत्यक्ष पीकस्थितीचे मूल्यमापन आणि दुष्काळग्रस्त क्षेत्रात समावेश करण्याची मागणी विविध स्तरांतून पुढे आली आहे.

खासदार, आमदार, माजी आमदार आणि कुणबी सेना यांच्या मागण्यांमध्ये फेरसर्वेक्षण, प्रत्यक्ष पीकस्थितीचा आढावा, नुकसानभरपाई आणि शेतकऱ्यांना तातडीची मदत हे समान मुद्दे आहेत. त्याचवेळी कुणबी सेनेने अतिवृष्टीतील शेती, घरे, पशुपालन व पायाभूत सुविधांच्या नुकसानीसाठी विशेष आर्थिक पॅकेजची मागणी केली आहे, तर आमदार विलास तरे यांनी जीपीएस आधारित गावनिहाय पंचनामे करण्यावर भर दिला आहे. खासदार डॉ. सवरा यांनी पर्जन्यमानाच्या एकूण आकडेवारीऐवजी पावसाचे वितरण आणि पीकस्थितीचा विचार करण्याची मागणी केली असून माजी आमदार राजेश पाटील यांनी जलसाठे, पाणीटंचाई आणि शेतकऱ्यांना विविध शासकीय सवलती देण्याची मागणी केली आहे.

आता या मागण्यांच्या पार्श्वभूमीवर पालघर जिल्ह्यातील प्रत्यक्ष परिस्थितीचे फेरसर्वेक्षण करून शासन कोणता निर्णय घेते, याकडे जिल्ह्यातील शेतकरी आणि नागरिकांचे लक्ष लागले आहे.

#पालघर #पालघरजिल्हा #दुष्काळ #दुष्काळीक्षेत्र #शेतकरी #खरीपहंगाम #पीकनुकसान #फेरसर्वेक्षण #भातपीक #पर्जन्यमान #शेतकरीमदत #नुकसानभरपाई #कुणबीसेना #हेमंतसवरा #विलासतरे #राजेशपाटील #पालघरबातम्या #महाराष्ट्र

नवयुग पालघर

Facebook | X | Instagram | YouTube

navyugpalghar.com

नवयुग पालघरला Follow करा.